Anna Enquist – De thuiskomst

Today’s post is about ‘De thuiskomst’ by Dutch novelist Anna Enquist. It’s a historic novel, published in 2005, about the life of Elizabeth Batts, wife of the famous explorer James Cook. Since there is no English translationof this work, the rest of my discussion of this book will be in Dutch. However, some of Enquist’s other work has been translated to English and I would like to point to this. It’s been a lot of years since I read ‘The Masterpiece’, but I can highly recommend it.

‘De thuiskomst’ vertelt het verhaal van Elizabeth Batts en haar gezin. Elizabeth is getrouwd met ontdekkingsreiziger James Cook. Als het boek begint is James bijna terug van zijn tweede reis rond de wereld, in opdracht van de Britse marine. Zo’n wereldreis duurde in die tijd ongeveer drie jaar. In die tijd maakten de bemanningsleden van alles mee, maar ook thuis bij Elizabeth is er van alles gebeurd waar James nog geen weet van heeft. Dit maakt zijn thuiskomst een beladen gebeurtenis:

‘Het was onmogelijk om hier, in de korte tijd tussen schemering en duisternis, drie hele jaren in te halen. Ze zouden over die kloof heen moeten springen in het vertrouwen dat ze de leemte in de komende weken en maanden wel op zouden vullen. Zo moest dat. Zo was het altijd gegaan.’

Elizabeth wil na de vele reizen van haar man graag dat hij thuisblijft zodat ze een echt gezin kunnen gaan vormen. James heeft moeite om zich met zijn toekomst aan wal te verzoenen. Hij weet dat thuisblijven goed voor zijn gezin zal zijn en dat zijn bazen er geen probleem van zullen maken. Maar toch:

‘Voor James lag elk werelddeel in water en voor haar was elk water aan land gebonden.’

**spoiler alert** Ik kan mijn ideeen over dit boek nauwelijks opschrijven zonder essentiele plot-wendingen te verraden. Dus niet verder lezen als je nog verrast wilt worden!

Hoewel dit een historische roman is, zijn de thema’s in essentie tijdloos. Vooral in het eerste gedeelte staat rouw centraal, rouw om vroeggestorven kinderen, maar ook om verloren kansen, om een gezinsleven dat nauwelijks heeft bestaan. Elizabeth probeert haar best te doen om James thuis te houden:

‘Als ze hem maar genoeg steunde, als ze hem maar voldoende begreep – dan konden ze samen die raadselachtige samenleving aan, dan kon hij zich ook in de collegezaal en in het paleis een kapitein voelen.’

Maar als hij toch aan een derde wereldreis begint kan ze dat niet accepteren. Ze kan niet met deze realiteit omgaan en wordt pas weer een beetje wakker geschud als haar 3 a 4 jaar later wordt verteld dat James is overleden. De rest van het boek gaat vooral over Elizabeth’s worstelingen om door te gaan met leven, terwijl ze langzaam erachter komt wat er nou echt met James gebeurd is.

Enquist weet Elizabeth’s gevoelens heel goed te verwoorden en tot leven te brengen. Haar rouw om dochter Elly, haar onbegrip over James’ beslissing en het gat waarin ze na de dood van haar muzikale zoon Nathaniel valt. Muziek speelt een belangijke rol, ik vond vooral het gesprek met de oude organist Harland na de dood van Nathaniel mooi:

‘Toen uw dochter werd begraven heb ik naar u gekeken. Ikwilde u troosten, zoals ik dat nu ook wil. Maar troost is eigenlijk iets voor gave mensen die hoogstens een deukje hebben opgelopen. U kunt geen troost verdragen, denk ik.’

Als Hartland voor Elizabeth speelt biedt dat haar een manier om verder te gaan met haar leven, zonder haar zoon

‘Toen gebeurde het wonder. Vanuit de diepte kwam de melodie, nu gevormd door regelmatige, zekere tonen, die gestaag omhoog, gesteund door de stevig meeklimmende bas. Het kwam Elizabeth voor alsof een venster open sloeg en zicht bood op een oneindige weidsheid. Daar zou zij kunnen gaan, met opgeheven hoofd en zonder tranen, in het besef dat haar zoon deze muziek had liefgehad.’

Wat minder enthousiast ben ik over het plot van deze roman. Elizabeth Batts werd ruim over de negentig jaar oud en om volledig te kunnen beschrijven hoe het met haar en de andere hoofdpersonen afloopt, neemt Enquist steeds grotere stappen in de tijd. Hiermee dooft de roman langzaam uit, net als het leven van Elizabeth Batts. Naar mijn mening had ze beter na de dood van Nat kunnen stoppen en in een kort nawoord vertellen hoe het afloopt. Voor mij lag de essentie van de roman in de eerste 300 pagina’s en warden de laatste 100 vooral om te zien hoe het afloopt.

Concluderend vond ik dit een emotioneel verhaal. Anna Enquist is een meester in het overbrengen van emoties en met deze roman geeft ze ons een interessant en ontroerend perspectief op het verhaal van een ontdekkingsreiziger.

Advertisements
This entry was posted in Reviews. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s